Masan

‘मसान’ नेपाली साहित्यका प्रसिद्ध साहित्यकार गोपालप्रसाद रिमालद्वारा लिखित सामाजिक नाटक हो। यस नाटकमा तत्कालीन नेपाली समाजमा रहेको सामाजिक असमानता, रूढिवादी सोच, पुरुषप्रधान मानसिकता, नारीमाथि हुने विभेद तथा पारिवारिक समस्यालाई यथार्थ रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

नाटकले विशेषगरी नारी जीवनका पीडा, वैवाहिक सम्बन्ध, सन्तान प्राप्तिको चाहना, सामाजिक दबाब र पारिवारिक द्वन्द्वलाई मुख्य विषय बनाएको छ। समाजमा प्रचलित पुराना मान्यता र अन्धविश्वासका कारण महिलाले भोग्नुपरेका दुःख तथा अन्यायलाई लेखकले पात्र र घटनामार्फत प्रभावकारी ढङ्गले देखाएका छन्।

‘मसान’मा प्रयोग भएको भाषा सरल, स्वाभाविक र संवादप्रधान छ। पात्रहरूको बोली, व्यवहार र मानसिक द्वन्द्वमार्फत नेपाली समाजको वास्तविक अवस्थालाई प्रस्तुत गरिएको छ। यस नाटकले समाजमा रहेका विकृति र विभेदबारे पाठकलाई सोच्न तथा सामाजिक परिवर्तनको आवश्यकता महसुस गर्न प्रेरित गर्छ।

समग्रमा, ‘मसान’ नारी जीवनका समस्या, सामाजिक रूढिवाद र पारिवारिक द्वन्द्वलाई यथार्थपरक रूपमा प्रस्तुत गर्ने महत्वपूर्ण नेपाली सामाजिक नाटक हो। नेपाली नाटकको विकासमा यसको महत्वपूर्ण स्थान रहेको छ।